Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve yorum kalitesi artar. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha yavaş gelir ve notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa geçirir hızlı bir nefes ise narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar açısından önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro adı ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.